Çin'in Türkiye ile Ticareti
Çin’in Geçmiş Yıllardaki Durumu
2005 yılında Türkiye ile Çin arasındaki dış ticaret hacmi yaklaşık 7 milyar ABD doları seviyesindeydi. Türkiye'nin Çin'e ihracatı yaklaşık 1 milyar ABD doları, Çin'den ithalatı ise yaklaşık 7 milyar ABD doları olarak gerçekleşmiş ve Türkiye aleyhine yaklaşık 6 milyar ABD dolarlık dış ticaret açığı oluşmuştu. Aradan geçen yirmi yılda iki ülke arasındaki ticaret çok hızlı büyümüş ancak büyüme dengeli olmamıştır.
2025 yılı itibarıyla Türkiye'nin Çin'e ihracatı yaklaşık 3 milyar ABD doları, Çin'den ithalatı ise yaklaşık 50 milyar ABD doları seviyesine ulaşmıştır. Toplam ticaret hacmi yaklaşık 53 milyar ABD dolarına yükselmiş, Türkiye aleyhine oluşan dış ticaret açığı ise yaklaşık 46 milyar ABD doları olmuştur. Çin, Türkiye'nin ithalatında ilk sırada yer alırken, Türkiye'nin Çin'e ihracatı aynı hızda artmamıştır.
| Gösterge | 2005 | 2025 |
|---|---|---|
| İhracat | ≈1 milyar $ | ≈3 milyar $ |
| İthalat | ≈7 milyar $ | ≈50 milyar $ |
| Toplam Ticaret | ≈7 milyar $ | ≈53 milyar $ |
| Dış Ticaret Açığı | ≈6 milyar $ | ≈46 milyar $ |
Ticaret Yapısındaki Değişim
2005 yılında Çin ağırlıklı olarak düşük maliyetli üretim merkezi olarak görülürken, 2026 itibarıyla elektrikli araçlar, batarya teknolojileri, yapay zekâ, robotik, elektronik ve yüksek teknoloji üretiminde dünyanın lider ülkelerinden biri hâline gelmiştir.
Türkiye'nin Çin'den ithalatı; makine, elektronik, güneş enerjisi ekipmanları, otomotiv parçaları, kimyasallar ve sanayi girdilerinden oluşmaktadır. Türkiye'nin Çin'e ihracatı ise daha çok doğal taş, madenler, metaller, kimyasallar ve sınırlı miktarda tarım ürünlerinden oluşmaktadır.
İki ülke arasındaki temel sorun ticaret hacminin düşük olması değil, ticaretin dengesiz olmasıdır. Türkiye'nin Çin pazarında daha fazla katma değerli ürün satabilmesi, markalaşması ve yerel dağıtım ağlarını güçlendirmesi büyük önem taşımaktadır.
Önümüzdeki yıllarda Kuşak ve Yol Girişimi, Orta Koridor, lojistik yatırımları, e-ticaret ve ortak sanayi yatırımlarının iki ülke ticaretini şekillendirmesi beklenmektedir.
Sonuç
2005 yılından 2025 yılına kadar Türkiye–Çin ticaret hacmi yaklaşık 7,5 kat büyümüştür. Buna karşın ticaret açığı da önemli ölçüde artmıştır. Türkiye açısından temel hedef, Çin pazarına yüksek katma değerli ürün ihracatını artırmak, Çinli yatırımları Türkiye'ye çekmek ve ticaret dengesini uzun vadede iyileştirmektir.